Poniższy poradnik opisuje kolejne etapy, które należy wykonać, aby uzyskać ochronę tymczasową (RTB – Richtlijn Tijdelijke Bescherming) i legalnie przebywać oraz pracować w Holandii.
Tymczasowa Ochrona dla Obywateli Ukrainy w Niderlandach – Co Warto Wiedzieć?
W związku z trwającą wojną w Ukrainie Unia Europejska uruchomiła Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) – Dyrektywę Tymczasowej Ochrony, która zapewnia szybkie i praktyczne wsparcie osobom uciekającym przed konfliktem. Niderlandy aktywnie stosują te przepisy, oferując uchodźcom z Ukrainy szeroki zakres praw i usług.
Według informacji opublikowanych przez niderlandską służbę imigracyjną IND, dyrektywa daje prawo m.in. . do opieki, zakwaterowania, edukacji dla dzieci, dostępu do rynku pracy oraz podstawowej opieki medycznej.
Kto kwalifikuje się do tymczasowej ochrony?
Zgodnie z informacjami dostępnych w serwisach rządowych i pomocowych, tymczasowa ochrona przysługuje przede wszystkim:
- osobom posiadającym obywatelstwo Ukrainy, które opuściły kraj po 26 listopadzie 2021 r.;
- członkom rodzin obywateli Ukrainy;
- osobom posiadającym status ochrony międzynarodowej w Ukrainie;
- niektórym osobom bez obywatelstwa, które legalnie przebywały w Ukrainie przed wybuchem wojny.
Dyrektywa została już kilkukrotnie przedłużona. W 2024 r. Rada UE zdecydowała o jej obowiązywaniu do 4 marca 2026 r., a w 2025 r. ministrowie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych poparli kolejne przedłużenie – do 4 marca 2027 r..
Co zrobić po przyjeździe do Holandii?
.
1️⃣ Zgłoś się do gminy lub punktu rejestracyjnego (od razu po przyjeździe)
Według oficjalnej procedury rządowej, pierwszym krokiem jest zgłoszenie się do gminy (gemeente) lub jednego z punktów rejestracyjnych dla uchodźców.
Co się dzieje na miejscu?
- urzędnik sprawdza Twoje dokumenty,
- gmina ocenia, czy ma dla Ciebie miejsce noclegowe,
- jeśli nie — zgłasza Cię do regionalnego lub krajowego punktu koordynacji, który szuka miejsca zakwaterowania.
Jakie dokumenty warto mieć?
- paszport (biometryczny lub zwykły),
- akt urodzenia (jeśli masz),
- dokumenty pobytowe, jeśli nie jesteś obywatelem Ukrainy, ale mieszkałeś tam legalnie.
2️⃣ Rejestracja w BRP (Basisregistratie Personen)
Po zgłoszeniu się do gminy następuje rejestracja w BRP – holenderskiej bazie danych mieszkańców. To bardzo ważny krok, bo bez BRP nie otrzymasz numeru BSN.
Według rządowej instrukcji, podczas rejestracji musisz okazać:
- paszport,
- akt urodzenia,
- dokumenty pobytowe (jeśli dotyczy).
3️⃣ Otrzymanie numeru BSN (Burgerservicenummer)
Po wpisaniu do BRP otrzymujesz BSN, czyli numer identyfikacyjny potrzebny do:
- pracy,
- korzystania z opieki zdrowotnej,
- otwarcia konta bankowego,
- podpisywania umów.
BSN jest wydawany automatycznie po rejestracji w BRP.
4️⃣ Zakwaterowanie – jeśli go potrzebujesz
Holandia ma obecnie niedobór miejsc noclegowych, dlatego rząd prosi, aby osoby, które mogą, same znalazły zakwaterowanie. Jeśli nie masz takiej możliwości, gmina zapewni Ci miejsce w ośrodku lub lokalnej placówce.
5️⃣ Umówienie wizyty w IND – w celu uzyskania dokumentu pobytowego
Po rejestracji w BRP musisz umówić wizytę w IND, aby:
- potwierdzić, że podlegasz pod dyrektywę RTB,
- otrzymać bewijs van verblijf – dokument pobytowy.
RefugeeHelp opisuje to jako krok 2 z 3 w procesie rejestracji.
Dokument pobytowy daje Ci prawo do:
- legalnej pracy bez pozwolenia,
- podróżowania po strefie Schengen,
- korzystania z opieki zdrowotnej,
- pobytu do końca obowiązywania dyrektywy.
6️⃣ Sprawdzenie, czy podlegasz pod RTB
IND potwierdza, czy spełniasz warunki dyrektywy. Zgodnie z informacjami IND, RTB obejmuje m.in.:
- obywateli Ukrainy,
- członków rodzin,
- osoby z ochroną międzynarodową w Ukrainie,
- niektórych cudzoziemców legalnie mieszkających w Ukrainie przed wojną.
7️⃣ Odbiór dokumentu pobytowego (bewijs van verblijf)
Po pozytywnej decyzji IND otrzymasz dokument pobytowy. Jest on ważny do końca obowiązywania dyrektywy (obecnie do 4 marca 2027 r.).
8️⃣ Możliwość podjęcia pracy
Po otrzymaniu dokumentu pobytowego możesz pracować bez pozwolenia na pracę (TWV). Pracodawca musi jedynie zgłosić zatrudnienie do urzędu UWV.
9️⃣ Dostęp do opieki zdrowotnej
Po rejestracji w BRP i otrzymaniu BSN masz prawo do:
- podstawowej opieki zdrowotnej,
- pomocy medycznej w nagłych przypadkach,
- wsparcia psychologicznego.
Edukacja dla dzieci
Dzieci w wieku szkolnym mają prawo do edukacji w holenderskich szkołach publicznych. Gmina pomaga znaleźć odpowiednią placówkę.
1️⃣1️⃣ Podróżowanie poza Holandię
IND informuje, że osoby objęte RTB mogą podróżować po strefie Schengen, ale:
- muszą mieć ważny paszport i dokument pobytowy,
- dłuższy wyjazd (powyżej 90 dni) może wpłynąć na status ochrony.
WAŻNE
Wniosek o pobyt na podstawie dyrektywy – co warto wiedzieć?
Osoby przyjeżdżające do Niderlandów i chcące skorzystać z ochrony na podstawie unijnej Dyrektywy Tymczasowej Ochrony muszą przejść określoną procedurę rejestracyjną. Choć proces ten jest powiązany z systemem azylowym, nie jest to standardowa procedura azylowa, a prawa i obowiązki osób objętych dyrektywą różnią się od tych, które dotyczą zwykłych wnioskodawców azylowych.
Jak rozpoczyna się wniosek o pobyt?
Oficjalne rozpoczęcie wniosku następuje w momencie zameldowania się w gminie. To właśnie rejestracja w lokalnym urzędzie jest pierwszym krokiem, który potwierdza pobyt danej osoby na terenie Niderlandów.
Następnie konieczne jest złożenie podpisu na formularzu wniosku w IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst). Dokument ten nosi nazwę M35H i jest formalnie traktowany jako wniosek o azyl. Formularz wypełnia się:
- podczas odbioru dokumentu potwierdzającego pobyt w IND, lub
- na lotnisku Schiphol, jeśli osoba przybywa do Niderlandów samolotem.
Warto podkreślić, że wniosku o pobyt na podstawie dyrektywy nie można złożyć w Ter Apel, gdzie odbywa się standardowa rejestracja wniosków azylowych.
To nie jest zwykły wniosek azylowy
Choć formularz M35H jest formalnie wnioskiem azylowym, procedura związana z Dyrektywą Tymczasowej Ochrony znacząco różni się od klasycznego procesu azylowego w Ter Apel.
Najważniejsze różnice to:
- Inne prawa i obowiązki – osoby objęte dyrektywą mają szerszy zakres uprawnień.
- Możliwość natychmiastowego podjęcia pracy – w przeciwieństwie do standardowych wnioskodawców azylowych, którzy muszą czekać na pozwolenie, osoby podlegające dyrektywie mogą pracować od razu.
- Brak możliwości złożenia innego wniosku azylowego – dopóki obowiązuje Dyrektywa Tymczasowej Ochrony, nie można rozpocząć równoległej procedury azylowej.
Dlaczego procedura wygląda inaczej?
Dyrektywa Tymczasowej Ochrony została stworzona po to, aby szybko i skutecznie zapewnić schronienie osobom uciekającym przed konfliktem zbrojnym lub masowymi naruszeniami praw człowieka. Dzięki niej państwa członkowskie Unii Europejskiej mogą udzielić ochrony bez konieczności przeprowadzania długotrwałych procedur azylowych.
W praktyce oznacza to uproszczony proces rejestracji, szybszy dostęp do rynku pracy oraz stabilne prawo pobytu na czas obowiązywania dyrektywy.
WAŻNE
Brak potwierdzenia pobytu oznacza brak prawa do tymczasowej ochrony
Jeśli nie zgłosisz się do IND w ciągu 4 tygodni, aby odebrać potwierdzenie pobytu, urząd nie będzie mógł sprawdzić, czy spełniasz warunki Dyrektywy o Tymczasowej Ochronie. W takiej sytuacji nie będziesz mógł również złożyć podpisu pod wnioskiem o azyl.
Może to skutkować decyzją IND o braku prawa do ochrony na podstawie tej dyrektywy. Jeśli otrzymasz taką decyzję, nie będziesz już mieć prawa do mieszkania ani pracy na terenie Niderlandów.
Адміністрація та розрахунки
робота в Нідерландах
